DEN HAAG - De rol van Nederland in de beeldende kunst is momenteel niet groter dan die van Iran. Het land van Rembrandt staat nog maar net in de mondiale top twintig.
De beeldende kunst bloeit vooral in nieuwe opkomende economieën, stelt Ernst Bos in de vrijdag verschenen editie van het economenblad ESB. Van de top 500 van bestverkopende kunstenaars zijn er maar drie van Nederlandse afkomst: Michael Raedecker, Ruud van Empel en Rineke Dijkstra. Op het lijstje van vorige eeuw waren dat er negen.
George Maciunas [1931-1978] is de ideoloog van Fluxus, een dictator, een clown, een organisator van performances, een anti-kunstpaus.
Hij formuleerde de Fluxus performance als een ritueel waarin in de allereerste plaats alledaagse voorwerpen, voor de hand liggende en triviale objecten, dienden te worden gebruikt. Wanneer niet triviale objekten worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld pianos, dan dient dat uitsluitend ingegeven te zijn door de rituele mogelijkheden ervan. Waar Fluxus pianos gebruikt, is dat steeds op een uiterst primitieve en beslist non-virtuoze wijze.
Four altered pingpong rackets
Nix kunsthandel
Maciunas veroordeelde het idee om restanten van performances als kunstwerk in de handen van de kunstmarkt te laten vallen.
Wat dit betreft zijn kunstenaars zoals Ben Vauthier verkrachters van de Fluxus gedachte.
Ieder mens is een kunstenaar
Joseph Beuys (1921-1986) Piano met vilt en leer
[Centre Georges Pompidou Parijs]
De mensen moeten leren om aan hun werkelijkheid te ontstijgen
Ze moeten een spiritueel middel ontwikkelen waarmee zij een volstrekt ander standpunt in het universum kunnen bereiken.
Mijn omvattend kunstbegrip is de enige mogelijkheid om zich uit de heersende verhoudingen los te maken. Wat het werkelijk bedoelt is: het geld moet eruit, uit de kringloop. De creativiteit van de mensen, dat is het echte kapitaal. Politieke partijen, de ganse politiek daarentegen dat is onzin. We moeten van de maatschappij een kunstwerk maken. De moderne kunst is dood, er bestaat geen post-modernisme, nu begint de antropologische kunst. Alleen zo zijn het kapitalisme en het communisme te verslaan.
Ze kunnen met mij doen wat ze willen.
Ik ben de nar, de idioot met de vilthoed. Ze stoten mij in die of die hoek. Ik stel mij heel eenvoudig ter beschikking. Ik wil de mensen duidelijk maken dat ik eigenlijk precies ben zoals zij.
Het gaat erom over het maatschappelijk leven na te denken tot men op het spoor komt van de oorspronkelijke vorm. Tot nu toe is dat niet gebeurd. Noch het marxisme, noch het kapitalisme houden rekening met de oervorm van het sociale gebeuren. Voor mij is deze vorm van het sociale gebeuren en de krachten die eraan ten grondslag liggen het belangrijkste dat steiner gezien heeft (Vrijheid in het geestesleven, gelijkheid in het recht, broederlijkheid in de economie).
Citaten: Joseph Beuys (1921 - 1986)
Wolf Vostell (1932-1998)
Fluxus-Piano-Lituania Hommage à Maciunas, 1994
Wolf Vostel: Parallele Dêcollage waarbij een jukebox van het merk 'Wurlitzer' tijdens het spelen van 'Twist' neerstort.
Galerie Monet Amsterdam 1962, foto Hans de Boer
De samenwerkende Kunsthuizen zijn gespecialiseerd in moderne Nederlandse kunstenaars van naam. De collectie van de Kunsthuizen is toonaangevend. Nergens treft u doorlopend zo’n grote, direct beschikbare collectie! Namen als Corneille, Clemens Briels, Ron van der Werf, Hans Peter Innemee, Ton Schulten, Anton Heyboer, Espen Hagen, Charlotte Molenkamp, Wil Willemsen, Justus Donker, Peter Diem, Herman Brood, Casper Faassen, Giovanni Vetere, Angeles Nieto, Waydelich, Piotr en vele anderen zult u door elkaar in de galeries tegenkomen. Een topcollectie van inmiddels meer dan 6500 kunstwerken van gerenommeerde kunstenaars, waarbij u naast aankoop ook kunt kiezen voor aantrekkelijke uitleen mogelijkheden!
Uniek in Nederland is dat u naar hartelust de collectie’s van de verschillende Kunsthuizen onderling kunt wisselen én eventuele opgebouwde spaartegoeden bij alle locatie’s naar keuze kunt besteden. Zo wordt u als klant bij 1 van de Kunsthuizen nooit beperkt in uw keuze en heeft u toegang tot een steeds groter wordende collectie!
 Minister Ronald Plasterk (Onderwijs, PvdA). Foto Vincent Mentzel |
Het kabinet geeft minder of geen geld uit aan de innovatieregeling voor de culturele sector, digitalisering (het toegankelijk maken van musea en archieven via ICT) en gratis musea voor kinderen. Maar voor andere ingrijpende bezuinigingen hoeft de kunstsector in 2010 niet te vrezen.
Voor de innovatieregeling, een subsidieregeling die dit jaar is ingegaan en die het maatschappelijke draagvlak voor kunst en cultuur moet vergroten, was oorspronkelijk 5 miljoen euro per jaar uitgetrokken, in totaal 20 miljoen euro in deze kabinetsperiode. Maar in de gisteren openbaar gemaakte begroting staat dat dat bedrag is teruggebracht naar 14 miljoen.
Voor digitalisering, zoals ontsluiting van (audiovisuele) collecties en archiefstukken, is volgend jaar 3 miljoen euro minder beschikbaar en in de jaren erna 5 miljoen euro minder.
De vijf miljoen euro per jaar die was bedoeld om kinderen gratis toegang te geven tot musea, wordt niet elders in cultuur geïnvesteerd. Het plan van de gratis museau was al eerder voorlopig van de baan. Wel komen er kleinschalige experimenten die moeten uitwijzen wat kinderen wel naar het museum lokt, zoals gratis openbaar vervoer voor schoolklassen. Daarvoor is maximaal 5 miljoen euro beschikbaar.
'Verkeerd signaal'
De Federatie van Kunstenaarsverenigingen noemt de bezuiniging op het innovatiebudget een „volstrekt verkeerd signaal”. De regeling houdt in dat cultuurinstellingen, die een vernieuwend plan hebben waarbij ze samenwerken met niet-cultuurinstellingen, bijvoorbeeld het onderwijs of de toeristische sector, subsidie kunnen krijgen. Het hoeft hierbij niet perse te gaan om activiteiten die de eigen inkomsten van de cultuursector verhogen; belangrijker is dat ze kunst en cultuur ‘zichtbaarder’ maken in de maatschappij en dat er nieuwe doelgroepen door worden bereikt.
Volgens directeur Bert Holvast van de Federatie van Kunstenaarsverenigingen is innovatie van de cultuursector juist in deze tijd hard nodig. „Wil in tijden van oprukkend populisme het politieke draagvlak voor kunstsubsidies sterk genoeg blijven, dan is innoveren op het podium, bij de kassa en in de bestuurskamer van culturele instellingen van levensbelang.”
De 10 miljoen euro die minister Plasterk (PvdA, OCW) heeft uitgetrokken voor de zogenoemde matchingsregeling, waarbij kunstinstellingen extra subsidie krijgen naarmate ze zelf meer eigen inkomsten hebben, blijft ongemoeid.
Voor monumentenzorg wordt juist meer geld uitgetrokken. De zogenoemde vrijstelling overdrachtsbelasting monumentenpanden, een fiscale regeling die het onderhoud aan monumentenpanden moest stimuleren, wordt afgeschaft, omdat deze niet effectief is gebleken. In plaats daarvan is er aan de begroting van OCW een bedrag van 23 miljoen euro toegevoegd, dat de komende twee jaar wordt ingezet voor het versneld inlopen van restauratieachterstanden bij rijksmonumenten. In de jaren erna wordt het geld ingezet voor andere prioriteiten in de monumentenzorg.
Niet alleen op de begroting van OCW, maar ook op die van Wonen, Wijken, Integratie (WWI) is extra geld voor monumentenzorg uitgetrokken: 44 miljoen euro. Het kabinet wil dit geld gebruiken om het monumentenbeleid „beter te laten inspelen op de kwaliteit van de omgeving” en om het te laten „aansluiten op maatschappelijke vraagstukken, zoals de herstructurering van aandachtswijken”. Volgend jaar wordt er een nieuwe wet ontwikkeld die de monumentenzorg moet moderniseren.
Geen grote verrassingen
De begroting van het ministerie van OCW bevat op cultuurgebied verder geen grote verrassingen.
De begroting van OCW omvat in totaal 36,5 miljard euro, waarvan ruim 900 miljoen euro is gereserveerd voor begrotingsartikel 14: cultuur. Een groot deel van het geld, in 2010 584 miljoen euro, wordt besteed aan kunstsubsidies. Deze bedragen zijn ongeveer even hoog als in 2008 en 2009.
Minister Plasterk somt in zijn begroting een aantal al bekende maatregelen op die het kabinet heeft genomen om het culturele bewustzijn van vooral jongeren te vergroten. Voorbeelden zijn de oprichting van een Nationaal Historisch Museum, waarvoor volgend jaar 5 miljoen euro beschikbaar is en structureel 12 miljoen euro, de invoering van een cultuurkaart (sinds schooljaar 2008/2009) die leerlingen in het voortgezet onderwijs kunnen gebruiken om cultuurinstellingen te bezoeken en het instellen van een Fonds voor Cultuurparticipatie, dat oplopend tot 2012 ruim 27 miljoen euro krijgt om amateurkunst te stimuleren.
De Federatie van Kunstenaarsverenigingen is opgelucht dat in de toekomstscenario’s die het kabinet schetst om de economische crisis aan te pakken, geen structurele bezuinigingen worden aangekondigd op het budget voor kunst en cultuur. „Dat zou ook wel bijzonder dom en schadelijk zijn voor een economie die zich internationaal als creatief en kennisintensief wil profileren”, zegt directeur Holvast. Toch is hij ongerust. „De mix van een explosief groeiend overheidstekort en een heftig politiek populisme kan voor de culturele sector nog erg bedreigend worden. Nu al pleiten VVD en PVV voor drastische kortingen op de kunstsubsidies. De wedijver om de resterende publieke euro’s zal de komende jaren bikkelhard worden.”
bron: NRC
Het Kröller-Müller Museum opent 11 september de tentoonstelling Een stoet van beelden - tien Nederlandse beeldhouwers. De tentoonstelling is samengesteld door gastconservatoren Rudi Fuchs en Maarten Bertheux. Dat heeft het museum in Otterlo donderdag bekendgemaakt.
De gastconservatoren hebben een keuze gemaakt uit werk van tien Nederlandse (of in Nederland werkende) beeldhouwers van de generatie die in en rond de Tweede Wereldoorlog is geboren. Het gaat om abstracte, figuratieve en vooral recente werken van Jeroen Henneman, Leo Vroegindeweij, Shinkichi Tajiri, Adam Colton, Michael Jacklin, Jos Kruit, Jan Maaskant, Avery Preesman, Piet Tuytel en Peer Veneman.
Fuchs en Bertheux plaatsen sculpturen naast en tegenover elkaar zodat ze de bezoekers uitnodigen te kijken en vergelijken. ,,De beelden zijn zo neergezet dat ze goed zichtbaar worden. Door bepaalde afwisselingen en een zekere volgorde te handhaven, hopen wij dat zij hun unieke vorm het best kunnen tonen'', aldus Fuchs.
De expositie duurt tot en met 14 maart 2010.
Hebben andere mensen dat nou ook?
Dat ze als kunstenaar (in mijn geval) of kunst liefhebber (in andere gevallen) er tegen aan lopen dat ambtenaren zoveel verstand van kunst schijnen te hebben dat ze als een soort middeleeuwse paus kunnen beslissen over leven en dood van kunst. Dat de opleidingen kunstmanagement en dergelijke iemand zoveel inzicht in de beweeg redenen van een kunstenaar en kunst kunnen geven dat ze “alles” weten over kunst en los van alles hun gang kunnen gaan.
Dan heb ik nog niet gesproken over beleggers die prijzen zo opdrijven dat hele kunst markten totaal kapot zijn gegaan puur en alleen om financieel gewin. De beleggers worden in tegenstelling tot kunstenaars echter wel ondersteund door de kunstambtenaren en managers en niet te vergeten politici. Want zij zullen wel begrijpbare taal spreken voor deze luiden wederom in tegenstelling tot kunstenaars. Ze geven de managers en directeuren in ieder geval meer status dan een gemiddelde kunstenaar.
Lucebert zei al dat alles van waarde weerloos was. Vaak geciteerd door boven genoemde personen onder hun verpletterende daden en woorden. Kunsthistorici schrijven kritieken die kunstwerken op zichzelf zijn. Maar helaas niet meer te begrijpen als recensie of kritiek, poëzie als kunstrecensie . Galeries zijn saaie en stille plekken geworden in plaats van broedplaatsen van inspiratie en borrelende ideeën. Ten minste ik ken in mijn omgeving niemand meer die een galerie bezoekt. Was het vroeger omdat er een drempel was, tegenwoordig is het de heiligheid voor het gebodene wat mijn kennissen uit de galerie houdt.
Wie niet onvernoemd wil laten zijn de dames en heren politici in hun oneindige wijsheid. Ik wil hen allen bedanken voor het aanschroeven van zovelen schroeven aan de doodskist van de kunst. Voor hun gedraai en gekonkel de laatste 25 jaar die ik meegemaakt heb. In mijn jeugdige jaren was ik nog sympathisant van de PVDA. Tot deze het idee kreeg in de jaren 80 om musea om te bouwen als buurthuizen om zo de drempel te verlagen en de kunst minder elitair te maken. In de jaren daarna heb ik gemerkt dat dit nu eenmaal de manier van politici is om met zaken om te gaan. Niet gehinderd door enige kennis korte termijn oplossingen produceren. Dan heb ik het maar niet over de verschillende kunstenaars- regelingen die ze opgelegd hebben. Niemand zou me geloven.
Natuurlijk worden woorden als deze gefrustreerd genoemd, maar ik weet na 30 jaar wel beter.
Natuurlijk worden woorden als deze gefrustreerd genoemd, maar ik weet na 30 jaar wel beter.
