de verdreven gedachtes

bewegen

bundel is nu echt verschenen

te bestellen op: bietelman@live.nl, kosten 10 euro

Harms erfenis

Kabinet bezuinigt 10 miljoen euro op cultuur

Rotterdam, 16 sept. Het kabinet geeft tien miljoen euro minder uit aan cultuur dat het had aangekondigd. Dat blijkt uit de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW).

Minister Ronald Plasterk (Onderwijs, PvdA). Foto Vincent Mentzel

Het kabinet geeft minder of geen geld uit aan de innovatieregeling voor de culturele sector, digitalisering (het toegankelijk maken van musea en archieven via ICT) en gratis musea voor kinderen. Maar voor andere ingrijpende bezuinigingen hoeft de kunstsector in 2010 niet te vrezen.

Voor de innovatieregeling, een subsidieregeling die dit jaar is ingegaan en die het maatschappelijke draagvlak voor kunst en cultuur moet vergroten, was oorspronkelijk 5 miljoen euro per jaar uitgetrokken, in totaal 20 miljoen euro in deze kabinetsperiode. Maar in de gisteren openbaar gemaakte begroting staat dat dat bedrag is teruggebracht naar 14 miljoen.

Voor digitalisering, zoals ontsluiting van (audiovisuele) collecties en archiefstukken, is volgend jaar 3 miljoen euro minder beschikbaar en in de jaren erna 5 miljoen euro minder.

De vijf miljoen euro per jaar die was bedoeld om kinderen gratis toegang te geven tot musea, wordt niet elders in cultuur geïnvesteerd. Het plan van de gratis museau was al eerder voorlopig van de baan. Wel komen er kleinschalige experimenten die moeten uitwijzen wat kinderen wel naar het museum lokt, zoals gratis openbaar vervoer voor schoolklassen. Daarvoor is maximaal 5 miljoen euro beschikbaar.

'Verkeerd signaal'

De Federatie van Kunstenaarsverenigingen noemt de bezuiniging op het innovatiebudget een „volstrekt verkeerd signaal”. De regeling houdt in dat cultuurinstellingen, die een vernieuwend plan hebben waarbij ze samenwerken met niet-cultuurinstellingen, bijvoorbeeld het onderwijs of de toeristische sector, subsidie kunnen krijgen. Het hoeft hierbij niet perse te gaan om activiteiten die de eigen inkomsten van de cultuursector verhogen; belangrijker is dat ze kunst en cultuur ‘zichtbaarder’ maken in de maatschappij en dat er nieuwe doelgroepen door worden bereikt.

Volgens directeur Bert Holvast van de Federatie van Kunstenaarsverenigingen is innovatie van de cultuursector juist in deze tijd hard nodig. „Wil in tijden van oprukkend populisme het politieke draagvlak voor kunstsubsidies sterk genoeg blijven, dan is innoveren op het podium, bij de kassa en in de bestuurskamer van culturele instellingen van levensbelang.”

De 10 miljoen euro die minister Plasterk (PvdA, OCW) heeft uitgetrokken voor de zogenoemde matchingsregeling, waarbij kunstinstellingen extra subsidie krijgen naarmate ze zelf meer eigen inkomsten hebben, blijft ongemoeid.

Voor monumentenzorg wordt juist meer geld uitgetrokken. De zogenoemde vrijstelling overdrachtsbelasting monumentenpanden, een fiscale regeling die het onderhoud aan monumentenpanden moest stimuleren, wordt afgeschaft, omdat deze niet effectief is gebleken. In plaats daarvan is er aan de begroting van OCW een bedrag van 23 miljoen euro toegevoegd, dat de komende twee jaar wordt ingezet voor het versneld inlopen van restauratieachterstanden bij rijksmonumenten. In de jaren erna wordt het geld ingezet voor andere prioriteiten in de monumentenzorg.

Niet alleen op de begroting van OCW, maar ook op die van Wonen, Wijken, Integratie (WWI) is extra geld voor monumentenzorg uitgetrokken: 44 miljoen euro. Het kabinet wil dit geld gebruiken om het monumentenbeleid „beter te laten inspelen op de kwaliteit van de omgeving” en om het te laten „aansluiten op maatschappelijke vraagstukken, zoals de herstructurering van aandachtswijken”. Volgend jaar wordt er een nieuwe wet ontwikkeld die de monumentenzorg moet moderniseren.

Geen grote verrassingen

De begroting van het ministerie van OCW bevat op cultuurgebied verder geen grote verrassingen.

De begroting van OCW omvat in totaal 36,5 miljard euro, waarvan ruim 900 miljoen euro is gereserveerd voor begrotingsartikel 14: cultuur. Een groot deel van het geld, in 2010 584 miljoen euro, wordt besteed aan kunstsubsidies. Deze bedragen zijn ongeveer even hoog als in 2008 en 2009.

Minister Plasterk somt in zijn begroting een aantal al bekende maatregelen op die het kabinet heeft genomen om het culturele bewustzijn van vooral jongeren te vergroten. Voorbeelden zijn de oprichting van een Nationaal Historisch Museum, waarvoor volgend jaar 5 miljoen euro beschikbaar is en structureel 12 miljoen euro, de invoering van een cultuurkaart (sinds schooljaar 2008/2009) die leerlingen in het voortgezet onderwijs kunnen gebruiken om cultuurinstellingen te bezoeken en het instellen van een Fonds voor Cultuurparticipatie, dat oplopend tot 2012 ruim 27 miljoen euro krijgt om amateurkunst te stimuleren.

De Federatie van Kunstenaarsverenigingen is opgelucht dat in de toekomstscenario’s die het kabinet schetst om de economische crisis aan te pakken, geen structurele bezuinigingen worden aangekondigd op het budget voor kunst en cultuur. „Dat zou ook wel bijzonder dom en schadelijk zijn voor een economie die zich internationaal als creatief en kennisintensief wil profileren”, zegt directeur Holvast. Toch is hij ongerust. „De mix van een explosief groeiend overheidstekort en een heftig politiek populisme kan voor de culturele sector nog erg bedreigend worden. Nu al pleiten VVD en PVV voor drastische kortingen op de kunstsubsidies. De wedijver om de resterende publieke euro’s zal de komende jaren bikkelhard worden.”

bron: NRC

loopkever, kever loop

Loopkeverconferentie

De 14th European Carabidologist Meeting in Drenthe 2009 zal in het teken staan van langlopende onderzoeken naar loopkevers en wordt gehouden in Westerbork. 40 Jaar geleden werd in Wijster (gelegen op 9 km afstand van Westerbork) het eerste Carabidologencongres gehouden.

Een groot aantal soorten loopkevers zijn gevoelig voor allerlei milieufactoren en kunnen daraom als belangrijk indicatoren worden gebruikt. Anders dan bij planten reageren loopkevers vrijwel direct op veranderende omstandigheden. Door terreinen te bemonsteren en de resultaten te vergelijken met de lijst van soorten die mogelijk in dat type habitat hadden kunnen voorkomen kan worden bepaald in hoeverre dat terrein overeenkomt met het type terrein dat men wenst. Op basis van dergelijke resultaten kan men vervolgens bekijken of maatregelen nodig zijn of niet. Door verspreide bemonstering van een terrein kunnen ook de meest waardevolle plekken voor de bodemfauna worden opgespoord.

In september en oktober is in het Bezoekerscentrum van het Dwingelderveld bij Ruinen een expositie te bezichtigen die geheel gewijd is aan loopkevers. Tijdens het Carabidologencongres zal er door de deelnemers een bezoek worden gebracht aan het bezoekerscentrum.

Bron: Biologisch Station

even apeldoorn bellen

Foutje bij kunstwerk: ontwerper betaalt twee miljoen terug

Een Londense ontwerper is ermee akkoord gegaan twee miljoen euro terug te betalen omdat een van zijn werken een mankement vertoont. Het gaat om het 56 meter hoge 'B of the Bang'-monument, dat naast het stadion van Manchester City staat ter herinnering aan de Commonwealth Games uit 2002. Negen van de 180 stalen punten moesten verwijderd worden nadat er eentje afgevallen was.

Het stadsbestuur sleepte de zaak vorig jaar voor de rechter wegens contractbreuk en onachtzaamheid. De hoorzitting stond normaal gezien later deze maand op het programma, maar het ontwerpersteam stond erop de zaak in der minne te regelen. "Het project was ambitieus en baanbrekend. Het spijt ons enorm dat deze problemen aan het licht gekomen zijn bij het kunstwerk dat het grote succes van de Commonwealth Games in Manchester had moeten symboliseren", liet Thomas Heatherwick in een verklaring optekenen.

bron zie:

België

In Papendrecht worden ze horendol van ruziënd / seksend duo

In Papendrecht, om precies te zijn in de Talingstraat, worden ze knettergek van een lawaaiig koppel. Eerst breken ze de tent af met hun knallende ruzies om die vervolgens net zo luidruchtig weer goed te maken in de slaapkamer…………..

De buurt heeft het gehad en verscheidene mensen doen hun beklag nu ook op buurtlink.nl.

“Het is een schande”, aldus een Papendrechtse. “Er wonen hier allemaal vriendelijke mensen, maar de rust wordt nu verstoord door mensen die graag ruzie maken en daarna willen gillen in bed. Dat kan toch niet. Er zijn mensen die er niet van kunnen slapen”.

Een andere bewoner schrijft: “Er werd al lang over gesproken, maar ik heb het nu zelf ook waargenomen. Het is inderdaad niet normaal. Er lopen ook nog kleine kinderen in onze straat”.

Een bewoonster zou inmiddels de woningbouw hebben gebeld die daarop buurtbemiddeling inschakelde. “Maar de mensen reageerden daar laconiek op en ontkende luidruchtige seks te hebben”, weet iemand.

Taal

Taal is een raar fenomeen. We gebruiken het allemaal, maar we zijn er niet altijd even zuinig op.

Laatst nog gehoord in de trein. ‘Tja, weet je, ik zeg maar niets. Want voor dat je het weet heb ik mijn mond voorbij gepraat en daar heb ik eerlijk gezegd geen zin in.’

Wat zei de vrouw in kwestie eigenlijk? Juist, niets. Maar daarvoor had ze wel heel veel woorden nodig. Over dit soort verschijnselen gaat Taal is zeg maar echt mijn ding van columniste Paulien Cornelisse.

Het boek beschrijft bijvoorbeeld herkenbare taalfenomenen als ‘om eerlijk te zijn’. Wie dat zegt, bedoelt niet dat hij of zij de rest van de tijd liegt. Nee, het betekent eerder let op, nu komt slecht nieuws. ‘Om heel eerlijk te zijn vind ik je trui best wel lelijk.’

Meer dan tweehonderd bladzijden lang nagelt Cornelisse taalverkrachters aan de schandpaal, overigens zonder zichzelf te sparen. Foute taal bezigen doen we allemaal, zo weet ze.

Nog een voorbeeld? Haar boek beschrijft het tenenkrommende gebruik van het woord ‘mooi’ om etenswaren te beschrijven. Zoals Herman den Blijker constant doet als hij het over koken heeft. ‘Kijk, dat is een mooi stukje vlees.’ Lekker misschien, goed gekruid of mals, maar mooi?

Wie bij deze voorbeelden de schouders ophaalt, moet Taal is zeg maar… vooral niet kopen. Maar wie uitslag krijgt van een collega die ‘goeiemochel!’ roept of gek wordt van het volgende ‘verandertraject’ op de afdeling: kopen dit boek. Kan via de link hieronder.

Taal is zeg maar echt mijn ding
Paulien Cornelisse

het nieuwe lezen

Opmars e-readers in Nederland begonnen

27-08-2009 -

Het lezen van digitale boeken krijgt in Nederland een sterke impuls. Een aantal grote boekenverkopers, Bol.com, Selexyz en Van Stockum, gaat e-boeken verkopen via hun webwinkels. In eerste instantie komen er bijna drieduizend titels van Nederlandse uitgeverijen beschikbaar via hun webwinkels.

Dat maakte het Centraal Boekhuis, dat de digitale distributie verzorgt, woensdag bekend. Andere boekwinkels volgen komende maand. De verwachting is dat snel meer partijen - auteurs, uitgevers en winkels - zich zullen aansluiten.

De boeken kunnen worden gelezen op zogenoemde e-readers, die honderden titels kunnen opslaan. Een speciale digitale inkt zorgt ervoor dat er geen achtergrondverlichting nodig is. Daardoor is volgens de verkopers een natuurlijke leeservaring mogelijk, zelfs bij fel zonlicht.

In de Verenigde Staten zijn de leesapparaten al in opmars. Amazon.com en Sony zijn op dit gebied de belangrijkste partijen, met de Kindle en de Sony Reader. De Kindle kreeg vorig najaar de wind in de rug, toen Oprah Winfrey het apparaat in haar tv-show omarmde.

Vanuit Nederland blaast iRex Technologies, voortgekomen uit activiteiten van Philips, een partijtje mee met de iLiad. Het Brabantse bedrijf sloot eerder deze week een overeenkomst met Barnes & Noble, waardoor gebruikers van de iLiad straks boeken bij deze Amerikaanse boekenketen kunnen downloaden.

De Kindle en de Reader zijn nog niet in Nederland te koop. De apparatuur van iRex al wel. Ook worden er producten verkocht onder namen als Cybook en BeBook. Maar de grote massa is daar nog niet mee bereikt.

Bol.com en Sony maken later op de dag bekend welke initiatieven zij gezamenlijk ontplooien om digitaal lezen in Nederland op de kaart te zetten.

Bron : ANP

Om de noord

Twee Duitse schepen zijn onderweg van Korea naar Rotterdam. Via een ongebruikelijke route: langs de Noordpool.

Die route noemen we de noordoostelijke doorvaart of de noordelijke zeeweg. Het gaat om een legendarische onderneming. Vanaf Wladiwostok zijn de schepen sinds twee dagen onderweg naar het noorden, dan keren ze richting het westen en varen noordelijk van Siberië langs, om bij noord-Noorwegen uit te komen en dan koers te zetten naar het zuiden. Uiteindelijk zullen ze aanmeren in Rotterdam en hun lading lossen.

De Russen proberen al sinds de 19e eeuw om met schepen boven langs hun land te varen. De route van Azië naar Europa is noordelijk langs maar 9000 kilometer, tegen bijna 20.000 kilometer als je langs India vaart en door het Suez-kanaal gaat.

Daarom is de noordelijke zeeweg altijd een grote droom geweest van de Russen, ze zouden er een veel sterker land van worden als iedereen daar langs vaart. Vooral in de Tweede Wereldoorlog is hij een paar keer gebruikt voor konvooien.

Het probleem is echter dat het ijs zelfs in de zomer soms dermate dik was, dat er altijd met enorme ijsbrekers moet worden gevaren. Dat is zo duur, dat het altijd bij experimenten en prestigetochten is gebleven. Het bijzondere aan de twee schepen van de Beluga rederij uit Bremen is dat ze zonder begeleiding gaan. De route is namelijk helemaal ijsvrij momenteel. En, niet onbelangrijk, er zijn geen Somalische piraten.

Dat het wereldwijd warmer aan het worden is, staat buiten kijf. Of dat nu door mensen of door natuurlijke oorzaken komt. Al in de zomer van 2008 was het mogelijk om deze tocht te maken. Door het smeltende ijs was
een doorgang ontstaan tussen Azië en Europa die door slimme reders op satellietfoto’s werd opgemerkt. In augustus en september is die doorgang twee maanden open voor
scheepvaartverkeer.

De grootste moeilijkheid voor de reder was om toestemming van de Russen te krijgen om over de noordelijke zeeweg te varen. De twee Duitse schepen hebben na vertrek uit Korea vier weken moeten wachten in Wladiwostok op alle benodigde papieren. Maar de tijd is rijp: aan de noordkust van Siberië was het gisteren twintig graden, dus je kunt lekker doorvaren.

Vrouw sluit hond op in kofferbak

Een 32-jarige vrouw uit Wieringerwaard heeft maandagmiddag in Schagen haar hond een uur lang opgesloten in de kofferbak van haar auto. De vrouw heeft een proces-verbaal gekregen wegens dierenmishandeling. Ze vond het de normaalste zaak van de wereld om de hond in de kofferbak te stoppen. Anders werd de bekleding van haar auto vies.

Harry Jekkers

TEKST HARRY JEKKERS

Download harry_jekkers_de_man_in_de_wolken.mp3

de tekst:

de man in de wolken

Hoe de man in de wolken eigenlijk heette en waar ie vandaan kwam, dat was onbekend.In het dorp wou ook niemand dat eigenlijk weten. De man in de wolken, zo stond ie bekend.En de man in de wolken kwam nooit naar beneden. Alleen, maar volmaakt gelukkig was hij.En dat had een zeer bijzondere reden, aan de muur in zijn huis hing een prachtschilderij.En de man in de wolken kon er uren naar kijken, in schoonheid gingen zijn dagen voorbij.Een hoger geluk kon hij niet bereiken, dan kijken en kijken naar het prachtschilderij.En vaak zag je mensen naar boven toe lopen, naar de man in de wolken met het prachtschilderij.De deur in zijn huis stond voor iedereen open, ‘Kom er maar in’ zei ie altijd gastvrij.En iedereen gaf hem, omdat dat zo hoorde, een brood of wat wijn als een soort van entree.Dat was door de jaren gewoonte geworden, voor de man in de wolken nam je iets mee.En op een stoel naast de man in de wolken gezeten, werd alles opeens zo helder als glas.
En het prachtschilderij deed je even vergeten hoe treurig en lelijk het leven soms was..

Het was een landschap, zo mooi zo schitterend leeg.
Zo moest het geweest zijn toen de wereld begon.
Je kon zien hoe alles een vorm en een kleur kreeg
in het licht van een eindeloos opgaande zon..

Op een dag kreeg de man in de wolken bezoek, van een vreemdeling die hem een hand gaf en zei: ‘U schijnt de bezitter te zijn van een doek, dat beneden bekend staat als een prachtschilderij.’ En de man in de wolken zei: ‘Komt u maar binnen..’ En de vreemdeling ging voor het landschap aan.Hij raakte vervolgens totaal buiten zinnen: ‘Het is niet te geloven, hoe komt u hieraan. Een meesterwerk en kijk toch eens even, compleet met lijst en signatuur.Meneer u bent binnen voor de rest van uw leven. Hier hangt een gigantisch fortuin aan de muur.’ En de man in de wolken wilde vergeten wat de vreemdeling hem die dag had verteld. Maar er was iets veranderd alleen door te weten dat schoonheid was uit te drukken in geld. Tegen bezoekers zei ie steeds vaker ‘Hé raak het niet aan’ of ‘Kom niet te dichtbij’. Hij veranderde langzaam in een bewaker, een voorzichtige man met een prachtschilderij. En toen kwam de angst, kwamen in dromen, dieven die schreeuwden: ‘Kom hier met dat doek!’ en zo is het slot op zijn voordeur gekomen en kreeg de man in de wolken steeds minder bezoek..

Het was een landschap, zo mooi zo schitterend leeg.
Zo moest het geweest zijn toen de wereld begon.
Je kon zien hoe alles een vorm en een kleur kreeg
in het licht van een eindeloos opgaande zon..

En de man in de wolken dacht soms nog wel even terug aan de tijd toen het prachtschilderij nog aan iedereen troost en warmte kon geven, maar zo mocht ie niet denken, die tijd was voorbij.. Hij moest het beschermen, desnoods met zijn leven, dat was hij aan de schoonheid van het landschap verplicht. Een diefstal dat zou ie zichzelf nooit vergeven, dus deed ie alles wat dicht kon nog dichter dan dicht. Maar toch werd ie banger, geen nacht die voorbij ging, of hij hoorde de dieven en ze vonden het vast. Want zij wisten dat het bij hem aan de muur hing en toen sloot ie het landschap op in een kast.. Maar de plek waar het prachtschilderij had gehangen, werd leger en leger en op den duur werd de man in de wolken gek van verlangen en hing ie het landschap terug aan de muur.. Die nacht heeft ie uren en uren gekeken naar de kleuren, de vormen en de opgaande zon. Maar de glans was verloren, de schoonheid geweken alsof ie niet meer goed kijken kon. En opeens zag ie alles zo helder als glas, daar hing in een lijst zijn angst aan de muur. Die nacht in de wolken begreep ie het pas en smeet ie het prachtschilderij in het vuur.. En de man in de wolken zag het landschap verkleuren en de opgaande zon in vlammen opgaan.. Toen stond ie op, deed het slot van zijn deur en verbaasd bleef de man in de wolken toen staan..

Hij zag een landschap, zo mooi zo schitterend leeg.
Zo moest het geweest zijn toen de wereld begon.
Hij zag hoe alles weer vorm en weer kleur kreeg
in het licht van een prachtige opgaande zon...

Luister naar jazz en je wordt serieus genomen

Popfans zijn niet zo slim. Mensen die van klassiek houden sporten niet. Rockers zijn labiel. We beoordelen mensen op hun muzieksmaak.

Aan de universiteit van Cambridge hebben ze hun achthonderdjarig bestaan gevierd met een onderzoek naar hoe we muzieksmaak beoordelen. Honderden proefpersonen vulden vragenlijsten in over rock, pop, klassiek, jazz, rap en elektronische muziek. De belangrijkste uitkomst: we denken heel veel over iemand te weten, puur op basis van haar of zijn playlist op een iPod.

Liefhebbers van pop worden gezien als gewoontjes en vooral niet te slim. Mensen die naar klassiek luisteren zijn juist wel intelligent, zo beoordeelden de proefpersonen, maar ook weer een beetje saai, niet atletisch en lichamelijk onaantrekkelijk.

Rapfans zijn juist wel erg goed in vorm en ze hebben zelfrespect, zo kwam uit het onderzoek. Maar ze zijn ook ongeorganiseerd en ‘gevaarlijk’. Mensen die elektronische muziek fijn vinden, worden gezien als neurotisch. Rockers moeten wel rebellen zijn, zo kwam uit de vragenlijsten naar voren, maar ook emotioneel niet erg stabiel.

De meest gunstige uitslag had jazz. Fans van deze muziekstroming worden beoordeeld als vrijheidslievend, intelligent, vriendelijk en open.

Wil je serieus worden genomen, luister dan vaker naar een mopje fijne jazzy grooves.

Mussenwoorden

mussenwoorden

en andere literaire dieren tijdens de Boekenweek

Sinds het niet goed gaat met de mus – de populatie halveerde in vijfentwintig jaar – ontwikkelt hij zich des te meer tot geliefd onderwerp voor schrijvers, dichters, filosofen, tekenaars en beeldend kunstenaars.

Het motto van de afgelopen Boekenweek (Tjielp Tjielp) verwijst niet voor niets naar het verdichte vogeltje. Peter Müller, schrijver en ’mussenverslaafde’, stelde al diverse mussenbundels- en exposities samen. Met Bert Keizer, verpleeghuisarts en columnist, verzamelde hij een indrukwekkend gezelschap van illustratoren en auteurs die de mus met behulp een hele reeks woorden zichtbaar maken.

Humus

’Ach’ – denk je bij een dood musje. Tucholsky schreef eens over zijn ’Nachruf’ dat die waarschijnlijk zou bestaan uit één lettergreep. Hij schildert een tafereel in de toekomst waarin Papa en Mama na het avondeten hun huwelijk weglezen met de krant. Vader richt zich plotseling op en zegt: „Moet je dit horen: Tucholsky is gestorven.” Waarop zij haar krant laat zakken en zijn ’Nachruf’ uitspreekt. Ze zegt: „Ach –!”

Tekst: Bert Keizer 
Beeld: Len Munnik

Kommunismus

Op 21 januari 1859 schreef Karl Marx een briefje aan zijn vriend Friedrich Engels:

Beste Engels!

Het ongelukkige manuscript is gereed, kan echter niet verstuurd worden aangezien ik geen geld heb voor postzegels om het portvrij te houden en aan te tekenen. Het laatste is nodig, aangezien ik er geen afschrift van heb. Wanneer je twee pond sterling sturen kan, zou het zeer welkom zijn.

Saluut, je K.M.

Stel dat die beste Engels geen twee pond sterling had verstuurd naar het postkantoor in Tottenham Court Road, of dat de geachte heer Rowland Hill in 1837 niet de postzegel had bedacht, dan was dat ’ongelukkige manuscript’ met die allerongelukkigste titel ’Zur Kritik der Politischen Ökonomie’ (een voorstudie van Das Kapital) misschien wel zoekgeraakt in de catacomben van de Londense posterijen, dan was Karl Marx niet begonnen aan ’Das Kapital’ (deel I, 954 pagina’s), dan had de gymnasiast Vladimir Iljitsj Oeljanov (ook bekend onder zijn revolutionaire schuilnaam Lenin, afgeleid van de rivier de Lena) niet de werken van Karl Marx kunnen bestuderen, dan was Iosif Vissarionovitsj Dzjoegasjvili (ook bekend als Stalin, de man van staal) priester geworden in Tiflis, en dan was de grote Mao niet begonnen met de Grote Mussen Campagne, met als revolutionair doel om alle mussen in China uit te roeien (omdat ze zaadjes eten) uitgevoerd door alle boeren in China, die met al hun Chinese potten en pannen gingen ratelen, zodat alle mussen uit angst wegvlogen maar ten slotte uit de lucht vielen van uitputting, waarna de sprinkhanen geen last meer hadden van de mussen en alle Chinese akkers kaalvraten – toen kwam er een hongersnood en gingen dertig miljoen Chinezen dood. Saluut!

Tekst: Jaffe Vink, filosoof en publicist. Vorig jaar verscheen zijn bundel ’Hollandse stellingen’ (Uitgeverij Augustus).
Beeld: Joep Bertrams, politiek tekenaar voor Het Parool en de actualiteitenrubriek Nova.

Hippopotamus

Stel je voor dat geluid invloed had op afmeting. Hoe harder je spreekt, des te groter iets wordt. Onschuldige gesprekken kunnen gevaarlijk zijn.

- Kijk, een mus. Die zie je niet vaak meer.

- Wat zeg je?

- Zie je die mus, daarbuiten.

- Wat?

- Die muhus voor het raam, dove kwartel

- Een wat? Een kwartel?

- Een mus!

Tekst: Bianca Stigter, film- en kunstrecensent voor NRC Handelsblad.
Beeld: Pieter Geenen, tekenaar en illustrator, onder meer van ’Anton Dingeman’, de dagelijkse strip in Trouw.

Catechismus

Waartoe zijn wij op aarde? Volgens de oude katholieke catechismus: „Om God te dienen en daardoor in de hemel te komen.” De herziene versie uit 1948 – de Schoolcatechismus – antwoordde op dezelfde vraag dat je ook al in het ondermaanse gelukkig kon wezen. In 1966 zette de rooms-katholieke kerk in de geest van het Tweede Vaticaans Concilie opnieuw een leerboek in de markt, De Nieuwe Katechismus – let op die moderne K.

Wim Sonneveld vertelde als Frater Venantius hoe de verwarring toesloeg bij wéér een catechismus. Diens confrater Plechelmus verzucht bij nummer drie in één generatie: „Waartoe zijn we nu weer op aarde?”

Protestanten hebben ook zo hun hapklare overzichten van de leer. De bekendste is de Heidelbergse Catechismus, sinds de late zestiende eeuw ongewijzigd en nog voluit van kracht voor orthodoxe protestanten. De bedoeling is dat gelovigen in 52 zondagen de ware leer doorkruipen, een geestelijk ganzenbord dat voert via diepe ellende, door verlossing richting dankbaarheid. Die drie stutten maakten van ’de Heidelberger’ een mooi, hemels baldakijn, een troostboek zelfs, maar het leven was sterker dan de leer. Het zwartste calvinisme ging ermee aan de haal en wierp de gelovige op het ganzenbord steeds terug in de put der ellende.

Dat mondde uit in de bitterste roman over overspel die ik ken: ’Knielen op een bed violen’. Jan Siebelinks vader – protagonist Hans Sievez – volgt ds. J.P. Paauwe alias ds. Poort in diens benauwende, vereenzamende overtuiging dat maar een paar mensen naar de hemel gaan; miljarden anderen wacht de hel. Siebelinks vader ontbindt zijn huwelijk feitelijk, door aan de verleiding van de ware leer toe te geven. Zijn dagen vergaan als rook, hij is geworden als een eenzame mus op het dak, zoals de psalmist schrijft.

Tekst Lodewijk Dros, theoloog en chef van de redactie Religie & Filosofie van Trouw.
Beeld Hans Andringa, schilder, tekenaar en graficus.

Istmus

Ah, Istmus, de Istmus van Korinthe, jaja, tuurlijk: dat was iets. Een landengte toch? Een gymnasiumopleiding heeft zo veel voordelen. Niet het geringste is, dat je altijd weet dat iets wat was, en een keurige associatie paraat hebt. Eveneens klassiek gevormden knikken wijs: jazeker, de Istmus van Korinthe. Spreekt men van een kolos, dan zeg je: van Rhodos. Een beeld bij Rhodos, nogal groot schijnt dat te zijn geweest. Nikè? Natuurlijk, van Samothrace, men kent zijn klassieken.

Ach, al die kennis, mevrouw. Gelukkig het musje, dat niets weet en geen pretenties kent. Hoe was het ook weer: parvulus mus? Was dat Ovidius, Catullus? Mus is een muis, zegt u? Hebt u soms ook gymnasium?

Tekst Ileen Montijn, @historica en schrijfster.
Beeld Matthias Giesen, @cartoonist voor onder andere HP/De Tijd.

Musculair

Zonder mus betekent het niets. Gespierde taal wordt zinloos, kul,
lucht. De slimme kater een uitzichtloze onbenul 
Het roofdier zucht 
zonder prooidier is het vogelvrij 
Schrappen we de kat dan leeft de mus 
onopgejaagd als een mensenkind 
zo blij en zonder bewegen 
maakt hij gras van groene vegen 
Spectaculair

Hermans schreef over de liefde tussen mens en kat 
dat het karakter van het dier 
schuilt in het vizier van onze ogen 
En ook op die manier 
verdwijnt zonder mens 
de betekenis van de mus

Maar als de vogel is gevlogen 
en de air van kracht vergaat in lucht. 
Moet elke vezel spier ontspannen 
Diep zuchtend en 
omwonden zal hij likken 
de schaamte van zijn lijf 
want er zit een luchtje aan 
als slechts een kater overblijft.

Tekst: Coen Simon, filosoof en schrijver. 
Beeld: Hélène Penninga, beeldend kunstenaar en vrijwilligster bij een vogelasiel.

Kröller-Müller toont Nederlandse beeldhouwers

Het Kröller-Müller Museum opent 11 september de tentoonstelling Een stoet van beelden - tien Nederlandse beeldhouwers. De tentoonstelling is samengesteld door gastconservatoren Rudi Fuchs en Maarten Bertheux. Dat heeft het museum in Otterlo donderdag bekendgemaakt.

De gastconservatoren hebben een keuze gemaakt uit werk van tien Nederlandse (of in Nederland werkende) beeldhouwers van de generatie die in en rond de Tweede Wereldoorlog is geboren. Het gaat om abstracte, figuratieve en vooral recente werken van Jeroen Henneman, Leo Vroegindeweij, Shinkichi Tajiri, Adam Colton, Michael Jacklin, Jos Kruit, Jan Maaskant, Avery Preesman, Piet Tuytel en Peer Veneman.

Fuchs en Bertheux plaatsen sculpturen naast en tegenover elkaar zodat ze de bezoekers uitnodigen te kijken en vergelijken. ,,De beelden zijn zo neergezet dat ze goed zichtbaar worden. Door bepaalde afwisselingen en een zekere volgorde te handhaven, hopen wij dat zij hun unieke vorm het best kunnen tonen'', aldus Fuchs.

De expositie duurt tot en met 14 maart 2010.

poedels worden panda's

Een nieuwe trend is gelanceerd in de wereld van de hondenshows. In de VS worden poedels niet meer 'gewoon' verkleed, maar compleet omgeturnd tot een andere diersoort. Met behulp van verf, een krultang, een stevige bus haarlak en enkele kleurrijke attributen worden de dieren in slechts twee uur omgetoverd tot panda's, paarden, slakken en zelfs voetballers. De tranformaties werden vastgelegd door fotograaf Ren Netherland, die intussen gespecialiseerd is geraakt in het fotograferen van hondenshows. Foto's

luchthappen

Geluid, muziek en overlast

Hebben andere mensen dat nu ook?

Dat ze rustig werkend naar de radio zitten te luisteren en dan als er opeens muziek weergegeven wordt de radio opeens keihard staat. Leuk als je door die klus vieze of natte handen hebt! Zelf heb ik het in ieder geval regelmatig. Zo regelmatig dat ik bijna nooit meer naar de radio luister en steeds meer eigen muziek op zet. Op die manier heb ik in ieder geval een betere muziekkeuze. Want de keuze van muziek bij de praat programma's (die ik dan meestal luister.) die is vaak niet de mijne, laat ik het zo formuleren. Maar het lijkt wel of de techneuten bij de radio voor de muziek maar ĕĕn knopstand hebben: veel te hard!

Ook bij concerten merk ik tot mijn verbijstering dat de muziek veel te hard en vaak zelfs miserabel staat afgesteld. Niet dat ik er naar toe ga, ik ga gewoon bij mij op het toilet zitten en laat alles eruit trillen. Voor mijn gevoel is het voldoende als het maar hard staat niet hoe de muziek overkomt. Laatst hoorde ik zelfs dat de mensen aan de mengtafel OORDOPJES dragen. (wel hele dure en goeie, verklaarde mijn bron) Maar hoe wil iemand met oordoppen in vredesnaam nog zijn/haar werk doen achter de mengtafel.

Als er iets te vieren valt, of iets te doen is in dorp of stad worden er meteen busladingen spiekers uitgeladen en vrachtwagens vol elektronica. Van koninginnedag tot jubileum. Van aandachttrekken tot alleen (?) maar “vermaak”. Ook als de stoep gelegd of verlegd moet worden kan dat blijkbaar niet meer zonder dat de radio staat te loeien.

Ik vraag me af of die gemeente ambtenaren/burgemeester wel weten/weet dat geluidsoverlast een van de grootste irritaties is op het moment. En als de gemeente het voorbeeld geeft......................! Natuurlijk weten ze dat, maar het zal wel zo handig zijn zo.